U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

Executieve functies 

 

Wat zijn executieve functies?

Executieve functies zijn de regelfuncties in de hersenen. Je hebt ze nodig om doelgericht te werken en je gedrag aan te passen aan een bepaalde situatie. Soms moet je op een bepaalde manier reageren of iets onthouden wat je nodig hebt voor een volgende taak. Plannen wanneer je aan je werkstuk moet beginnen etc. Allemaal vaardigheden waarbij je je executieve functies nodig hebt. 

 

Executieve functies zitten voorin je hersenen in de ‘prefrontale cortex’ en zijn pas helemaal ontwikkeld rond je 25ste levensjaar! Logisch dus dat sommige dingen nog niet soepel gaan. Al is dit natuurlijk geen excuus om je kamer altijd een puinhoop te laten of je opdrachten te laat in te leveren….

 

Het interessante vind ik dat als je op deze manier kijkt, het niet vaststaat dat een kind of tiener bijvoorbeeld steeds nog niet weet welke onderdelen er moeten gebeuren voordat je naar school gaat (tas pakken, jas pakken, toilet etc.) of helemaal uit zijn dak gaat als hij verliest tijdens een spelletje. Het zijn bepaalde vaardigheden die geoefend moeten worden. Zo hoeven we hier niet te praten over labels, zoals bijv. ADHD, maar zie je dat een kind nog meer moet trainen met bijvoorbeeld volgehouden aandacht of reactie inhibitie.

 

Alle executieve functies op een rij:

  • Reactie (of respons)-inhibitie
    Het vermogen om na te denken voor je iets doet.
  • Werkgeheugen
    Het vermogen om informatie in het geheugen vast te houden tijdens de uitvoering van complexe taken.
  • Zelfregulatie van affect/emotieregulatie
    Het vermogen om emoties te reguleren om doelen te realiseren, taken te voltooien of gedrag te controleren.
  • Volgehouden aandacht
    Het vermogen om de aandacht erbij te houden, ondanks afleidingen, vermoeidheid of verveling.
  • Taakinitiatie
    Het vermogen om zonder dralen met projecten te beginnen, op tijd, op efficiënte wijze.
  • Planning/prioritering
    De vaardigheid om een plan te bedenken om een doel te bereiken of een taak te voltooien. Hierbij moet je ook in staat zijn beslissingen te nemen over wat belangrijk en wat niet belangrijk is.
  • Organisatie
    Het vermogen om dingen volgens een bepaald systeem te ordenen.
  • Timemanagement
    Het vermogen om in te schatten hoeveel tijd je hebt, hoe je die kunt indelen en hoe je je aan tijdslimieten en deadlines kunt houden.
  • Doelgericht doorzettingsvermogen
    Het vermogen om een doel te formuleren, dat te realiseren en daarbij niet afgeleid of afgeschrikt te worden door andere behoeften of tegengestelde belangen.
  • Flexibiliteit
    De vaardigheid om plannen te herzien als zich belemmeringen of tegenslagen voordoen, zich nieuwe informatie aandient of er fouten gemaakt worden; het gaat daarbij om aanpassing aan veranderende omstandigheden.
  • Metacognitie
    Het vermogen om een stapje terug te doen om jezelf en de situatie te overzien, om te bekijken hoe je een probleem aanpakt; het gaat daarbij om zelfmonitoring en zelfevaluatie.                                                               

Bron: Dason en Guare, Slim maar….

 

De autometafoor geeft een duidelijke weergave van deze vaardigheden in meer eenvoudige taal:

 

 

Deze taal gebruiken we als we oefenen met kinderen op het gebied van executieve vaardigheden. Zij krijgen dus woorden voor wat ze al kunnen en wat ze nog te leren hebben. Ze ontdekken dat ze dus niet dom zijn, omdat plannen nog niet lukt en ze daarom steeds lage cijfers halen, maar dat dit een vaardigheid is die te leren valt. Wist je trouwens dat goede executieve vaardigheden meer je schoolsucces bepalen dan je IQ?

 

Voor meer (oudere) tieners gebruiken we materialen van Leren Leren Schiedam:

  

 

Mogelijkheden:

- Individuele coaching op executieve functies

                                    (Zie ook Kinder- en jongerencoaching)

 

- Challenge kids – Spellen i.c.m. executieve vaardigheden voor (hoog)begaafde kids uit groep 3, 4 en 5 

                                    (Zie ook (Hoog)begaafdheid)

 

- Train your brain – Leren Leren i.c.m. executieve vaardigheden voor tieners uit groep 8 en klas 1

                                    (Zie ook Leren Leren Methode)